Nhìn lại chặng đường 80 năm kể từ thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm 1945, chúng ta càng nhận thức sâu sắc hơn tầm vóc và ý nghĩa của một trong những bước ngoặt vĩ đại nhất trong lịch sử dân tộc. Thắng lợi ấy là kết quả của sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, của quá trình đấu tranh bền bỉ dưới sự lãnh đạo của Đảng, đồng thời gắn liền với vai trò đặc biệt quan trọng của lãnh tụ Hồ Chí Minh – người đã thể hiện tầm nhìn chiến lược, bản lĩnh chính trị và nghệ thuật lãnh đạo cách mạng xuất sắc trong những thời khắc quyết định của lịch sử.
Trước hết, đó là nghệ thuật xác định đúng mục tiêu chiến lược, đặt độc lập dân tộc lên trên hết, trước hết. Trong hoàn cảnh đất nước chìm trong ách thống trị của thực dân, phát xít, Hồ Chí Minh đã cùng Trung ương Đảng xác định rõ nhiệm vụ cấp bách của cách mạng là giải phóng dân tộc, giành chính quyền về tay nhân dân. Sự kiên định về mục tiêu chiến lược, đồng thời linh hoạt, sáng tạo về sách lược đã giúp cách mạng Việt Nam quy tụ được sức mạnh của toàn dân tộc, tạo nên sự thống nhất về ý chí và hành động trong cuộc đấu tranh giành độc lập.

Thứ hai, Hồ Chí Minh đặc biệt coi trọng công tác chuẩn bị lực lượng và xây dựng nền tảng cho cách mạng. Người hiểu sâu sắc rằng thắng lợi của một cuộc tổng khởi nghĩa không thể chỉ dựa vào lòng yêu nước mà phải được chuẩn bị về chính trị, tổ chức, lực lượng vũ trang và căn cứ địa. Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Hồ Chí Minh, Mặt trận Việt Minh, các đoàn thể cứu quốc, căn cứ địa cách mạng và lực lượng vũ trang từng bước được xây dựng, phát triển. Chính sự chuẩn bị chủ động, kiên trì và có hệ thống ấy đã tạo nên thế và lực để cách mạng có thể hành động nhanh chóng khi thời cơ lịch sử xuất hiện.
Thứ ba, nghệ thuật tập hợp và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc là một dấu ấn nổi bật trong tư tưởng và phương pháp lãnh đạo của Hồ Chí Minh. Người luôn xác định nhân dân là chủ thể của cách mạng, lấy lợi ích dân tộc làm điểm tương đồng để tập hợp mọi lực lượng yêu nước. Dưới ngọn cờ Việt Minh, các giai cấp, tầng lớp, dân tộc, tôn giáo, đảng phái và những người Việt Nam yêu nước cùng hướng tới mục tiêu chung là độc lập dân tộc. Hồ Chí Minh đã góp phần quan trọng biến lòng yêu nước thành sức mạnh chính trị rộng lớn, tạo nên thế trận toàn dân đưa Cách mạng tháng Tám đến thắng lợi.
Đặc biệt, nghệ thuật nhận định tình hình, nắm bắt và chớp đúng thời cơ lịch sử là biểu hiện tập trung nhất tài năng lãnh đạo của Hồ Chí Minh trong Cách mạng tháng Tám. Khi phát xít Nhật đầu hàng Đồng minh ngày 15/8/1945, bộ máy thống trị của Nhật và chính quyền tay sai ở Đông Dương rơi vào tình trạng khủng hoảng, trong khi quân Đồng minh chưa kịp tiến vào. Trước bước ngoặt đó, Hồ Chí Minh và Trung ương Đảng đã thể hiện sự nhạy bén đặc biệt trong đánh giá tình hình, kịp thời phát động Tổng khởi nghĩa. Ngày 13/8/1945, Ủy ban Khởi nghĩa toàn quốc được thành lập và Quân lệnh số 1 được ban bố. Từ Tân Trào, mệnh lệnh Tổng khởi nghĩa được truyền đi, tạo nên cao trào cách mạng mạnh mẽ trên cả nước. Chỉ trong thời gian ngắn, chính quyền đã lần lượt về tay nhân dân ở Hà Nội, Huế, Sài Gòn và nhiều địa phương trong cả nước.
Từ thực tiễn đó có thể khẳng định: nghệ thuật lãnh đạo Cách mạng tháng Tám của Hồ Chí Minh là sự kết hợp hài hòa giữa tầm nhìn chiến lược và sự nhạy bén sách lược; giữa chuẩn bị lâu dài và hành động quyết đoán; giữa sức mạnh nội lực của dân tộc với việc tranh thủ những điều kiện thuận lợi của thời đại. Người không chờ thời cơ một cách bị động, mà chủ động chuẩn bị lực lượng, xây dựng thế và lực, theo dõi sát tình hình để khi thời cơ xuất hiện có thể đưa ra quyết định lịch sử một cách nhanh chóng, chính xác.
Kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám là dịp để chúng ta càng khẳng định sâu sắc giá trị của bài học lịch sử về vai trò lãnh đạo của Hồ Chí Minh: muốn đưa cách mạng đến thắng lợi phải có mục tiêu đúng, đường lối đúng, biết dựa vào nhân dân, xây dựng lực lượng vững mạnh và đặc biệt phải có bản lĩnh nhận diện, nắm bắt, chớp đúng thời cơ. Những giá trị đó không chỉ làm nên thắng lợi của mùa Thu năm 1945 mà còn trở thành những bài học có ý nghĩa lâu dài trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa hôm nay.
Làng Quỳnh